Polskę Ludową trzeba porównywać do Polski międzywojennej i Polski po 1989 roku. Pod względem cywilizacyjno-gospodarczym II RP w porównaniu z PRL była karłem. Pod względem społecznym – anachronizmem. Bilans III RP nie został jeszcze zamknięty. Nie jesteśmy społeczeństwem, które musi znosić niewygody gospodarki niedoboru. Tylko nie uświadamiamy sobie jeszcze, że ”sukces” ten zawdzięczamy nie tyle przyrostowi produkcji – pomimo niewątpliwej zapobiegliwości i pracowitości społeczeństwa – ile szeroko zakrojonym akcjom kredytowym i polityce rozdawnictwa, krajowego i unijnego,
co jeszcze dekadę temu było dla nas niedostępne.
Jarosław Dobrzański,
PRL z perspektywy idei racji stanu

Odzyskanie suwerenności i przywrócenie demokracji w Polsce ma wielu ojców, ale nie wolno zapominać o Gorbaczowie, który jako pierwszy uszanował aspiracje i wolę polskiego społeczeństwa, wyrażoną już nie w chwilowych protestach, ale w demokratycznym plebiscycie odrzucającym dalszą dominację PZPR. Ten sukces poprzedzała kilkuletnia współpraca Gorbaczowa z generałem Jaruzelskim, co bez wątpienia miało kluczowe znaczenie w uzyskaniu akceptacji Moskwy dla kolejnych kroków wiodących do budowy III Rzeczypospolitej.
(…) Swoje pomniki i ulice mają Jan Paweł II i prezydent Ronald Reagan, ale Michaił Gorbaczow nie może na to liczyć. Podobnie zresztą jak generał Wojciech Jaruzelski i jego poprzednicy, których rola w stopniowym uniezależnianiu się od Moskwy powinna być doceniona.
Paweł Siergiejczyk,
Od uzależnienia do samodzielności